5-ci Antalya Diplomatiya Forumu bu gün beynəlxalq münasibətlər sistemində dəyişən güc balansları, artan qlobal risklər və regional çağırışlar fonunda xüsusi əhəmiyyət daşıyan platformalardan biri kimi diqqət çəkir. Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın himayəsi ilə keçirilən bu mötəbər tədbir diplomatiyanın yeni çağırışlara uyğunlaşdırılması, dialoqun gücləndirilməsi və etimad mühitinin bərpası məqsədinə xidmət edir.
Forumda dünyanın müxtəlif qitələrindən gəlmiş 150-dən çox ölkənin nümayəndələri iştirak edir. Dövlət və hökumət başçıları, xarici işlər nazirləri, beynəlxalq təşkilatların rəhbərləri və aparıcı ekspertlər qlobal təhlükəsizlikdən iqtisadi sabitliyə, enerji siyasətindən humanitar məsələlərə qədər geniş spektrdə fikir mübadiləsi aparırlar. Tədbirin əsas məqsədi fərqli baxışları bir masa ətrafında birləşdirərək ortaq həll yolları tapmaqdır.
Azərbaycan bu platformada xüsusi fəallıq göstərən ölkələrdən biri kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin Forumda iştirakı ölkənin beynəlxalq arenada artan nüfuzunun və çevik diplomatik siyasətinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Azərbaycanın təqdim etdiyi əsas yanaşma isə sülhün qorunması, əməkdaşlığın genişləndirilməsi və regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi üzərində qurulub.
Forum çərçivəsində aparılan müzakirələrdə Cənubi Qafqaz regionu xüsusi diqqət mərkəzindədir. Uzun illər davam edən münaqişənin başa çatmasından sonra yaranan yeni reallıqlar, sülh prosesinin davamlılığı və regional inteqrasiya imkanları geniş şəkildə təhlil olunur. Azərbaycan bu prosesdə sülh təşəbbüslərini irəli aparan əsas aktor kimi çıxış edir.
Prezident İlham Əliyevin müxtəlif ölkələrin liderləri ilə keçirdiyi görüşlər Azərbaycanın çoxşaxəli və balanslı xarici siyasət kursunun real nəticələrini ortaya qoyur. Bu görüşlərdə iqtisadi əməkdaşlıq, investisiya imkanları, enerji təhlükəsizliyi və regional sabitlik məsələləri əsas müzakirə mövzuları kimi ön plana çıxır.
Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri isə Forumun strateji xəttini müəyyən edən əsas elementlərdən biridir. Tarixi köklərə əsaslanan bu əlaqələr bu gün artıq sadəcə dostluq deyil, rəsmi müttəfiqlik səviyyəsində inkişaf edir. İki ölkə arasındakı siyasi həmrəylik regionda yeni geosiyasi reallıqların formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Bu müttəfiqlik təkcə siyasi sahə ilə məhdudlaşmır, iqtisadi və enerji layihələri ilə daha da güclənir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, TANAP və Cənub Qaz Dəhlizi kimi layihələr Azərbaycan və Türkiyəni Avropa enerji bazarına birləşdirərək qlobal enerji təhlükəsizliyinə ciddi töhfə verir. Eyni zamanda İğdır-Naxçıvan qaz kəməri kimi layihələr regional inteqrasiyanı daha da dərinləşdirir.
Forumda diqqət çəkən mühüm məqamlardan biri də Azərbaycanın sülh təcrübəsinin beynəlxalq səviyyədə təqdim olunmasıdır. Uzun illər işğal və münaqişə şəraitində yaşamış bir ölkə kimi Azərbaycan bu gün bərpa-quruculuq işləri və sülh təşəbbüsləri ilə yeni bir model ortaya qoyur. Bu model həm regional, həm də qlobal miqyasda maraqla qarşılanır.
Azərbaycan və Ermənistan arasında əldə olunan sülh razılaşması bu prosesin ən mühüm mərhələlərindən biri kimi qiymətləndirilir. Bu razılaşma yalnız iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşmasına deyil, bütövlükdə regionda yeni əməkdaşlıq mühitinin yaranmasına şərait yaradır. Bu isə uzunmüddətli sabitlik üçün əsas platforma hesab olunur.
Forum çərçivəsində müzakirə edilən digər vacib mövzu Türk dünyasının inteqrasiyasıdır. Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, ortaq layihələrin həyata keçirilməsi və siyasi həmrəyliyin gücləndirilməsi əsas hədəflər kimi göstərilir. Bu prosesdə Azərbaycan və Türkiyə aparıcı rol oynayır.
Ümumilikdə Antalya Diplomatiya Forumu Azərbaycanın sülhə əsaslanan xarici siyasət kursunun, regional əməkdaşlıq vizyonunun və qlobal diplomatiyada artan rolunun beynəlxalq səviyyədə təqdim edildiyi mühüm platforma kimi çıxış edir. Bu forum eyni zamanda yeni dünya nizamında dialoqun, etimadın və əməkdaşlığın alternativsiz yol olduğunu bir daha nümayiş etdirir.
